شمارش یکی از اولین نیاز های بشر بوده است. برخی از انسان های قبایل بدوی فقط اعداد 1 و 2 و 3 را می شناحتند و اعدا بزرگتر از 3 را «خیلی» می گفتند.
باگذشت زمان، شناخت بشر از اعداد بیشتر شد و او راه هایی برای نمایش اعداد بزرگ تر کشف کرد.
به نظر شما، اگر فردی تعداد زیادی گوسفنده می داشت، چگونه می توانست تعداد آن ها را به دست آورد و آن را در جایی ثبت کند؟ یک فرد چگونه می توانست تعداد روز هایی که در محلی حضور داشته است را ثبت کند؟
می توان گفت، احتمالاً او تعداد گوسفندان خود را با تعداد سنگ ریزه هایی که در تناظر با گوسفندان بودند نگهداری می کرد، به این شکل که هر بار ورود یک گوسفند به آغل یا خروج یک گوسفند از آغل، یک سنگ ریزه را از یک کیسه به کیسه به کیسه ی دیگر وارد می کرد. در مورد تعداد روز ها هم از روش شیار کشیدن روی یک سنگ یا چوب استفاده می کرده ایم روش امروزه نیز برای نمایش تعداد اشیاء به کار می رود.
***************************************************************************
شیار های بالا عدد 23 را نشان می دهند.
در حساب کردن. مسئله فقط ثبت و نمایش اعداد نبود، بلکه مسائل پیچیده تری مانند جمع و ضرب اعداد، در محاسبه ی محیط و مساخت زمین ها مطرح شد. جدول صفحه ی بعد نمونه هایی از شیوه های نمایش اعداد، توسط اقوام و تمدن های مختلف را نشن می دهد.
****************************************************************************
آیا می دانبد قواعدی که برای نمایش اعداد طبیعی با این روش ها به کار رفته است را گشف کنید؟ اگر قواعد عدد نویسی ذومی را کشف کردید، از یک تا بیست را با این روش بنویسید.
باید دانست که در تمام شیوه های عددنویسی اولیه، اعداد 5 و 10 و 20 نقش اساسی داشتند. این سه عدد، به ترتیب تعداد انگستان یک دست، دو دست و دو دست و دو پا هستند.
همان گونه که در جدول بالا می بینید تعدادی از این شیوه های نمایش اعداد، شبیه شیوه نمایش دهدهی مرسوم خودمان است، با این تفاوت که در این شیوه ها، نمایشی برای صفر وجود نداردو همین موضوع باعث شده است که برای نمایش اعداد زیادی نماد وارد شود و کار در این شیوه های را مشکل سازد.
وارد شدن صفر در اعداد یک انقلاب بود که ریاضیات را وارد مرحله ی جدیدی کرد.
اولین بار هندیان بودند که صفر و نمایشی برای صفر وارد نظام اعداد کردند و پس از آن مسلمانان آن را به جهانیان معرفی کردند. پیشگام این کار ریاضیدان بزرگ ایرانی محمد بن موسی خوارزمی بود.
با ورود صفر به نظام اعداد و قبول آن به عنوان یک عدد، نمایش دهدهی اعداد امکان پذیر شد. نمایش دهدهی اعداد، انجام چهار عملی اصلی را به شکل بسیار ساده ای درآورد. شما این اعمال را در دبستان فراگرفته اید و خوب است توجه داشته باشید که صد ها سال طول کشید تا نمایش اعداد و انجام چهار عمل اصلی روی آن ها به صورت کنونی آن درآید.
|